Soplówka jeżowata (Lion's Mane, Hericium erinaceus) — właściwości, dawkowanie i badania naukowe

Soplówka jeżowata (lion's mane, Hericium erinaceus) to jedyny grzyb, którego związki aktywne — hericenony i erinacyny — stymulują produkcję czynnika wzrostu nerwów (NGF). Kilka badań klinicznych potwierdza wpływ na pamięć i nastrój. Poniżej: skład, dawkowanie, bezpieczeństwo i stan nauki.

Informacja: Treści publikowane na grzybyfunkcjonalne.pl mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowią porady medycznej, diagnozy ani zalecenia terapeutycznego. Grzyby funkcjonalne są suplementami diety — nie lekami. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie jeśli przyjmujesz leki, jesteś w ciąży, karmisz piersią lub masz choroby przewlekłe. W przypadku objawów chorobowych skontaktuj się z lekarzem.

Soplówka jeżowata — grzyb, który wygląda jak lwia grzywa

Soplówka jeżowata (lion's mane, Hericium erinaceus) to grzyb jadalny z rodziny soplówkowatych (Hericiaceae), rząd Russulales. Gatunek po raz pierwszy opisał Jean Baptiste François Pierre Bulliard w 1781 roku jako Hydnum erinaceus; obecną nazwę nadał Christiaan Hendrik Persoon w 1797 roku.

Owocnik nie przypomina typowego grzyba — to biała, zwarta kula pokryta miękkimi, zwisającymi kolcami o długości 2–6 cm. Może osiągać średnicę od 8 do 40 cm. Z wiekiem kolor zmienia się z białego przez kremowy na ochrowobrązowy. Miąższ jest sprężysty, delikatnie grzybowy w zapachu i lekko słodkawy w smaku — wielu osób porównuje go do homara lub kraba.

W Japonii znany jako yamabushitake (grzyb kapłanów górskich), w Chinach — hou tou gu (głowa małpy). W tradycyjnej medycynie wschodniej stosowany od co najmniej kilkuset lat jako wsparcie dla układu nerwowego i trawienia. Buddyjscy mnisi mieli używać go do poprawy koncentracji podczas medytacji.

Gdzie rośnie soplówka jeżowata w Polsce?

Soplówka występuje w polskich lasach liściastych i mieszanych, najczęściej na pniach buków, dębów i jesionów. Owocniki pojawiają się jesienią, od września do listopada. Do 2021 roku zarejestrowano zaledwie 55 stanowisk na terenie kraju — to gatunek rzadki, wpisany na Czerwoną Listę z kategorią R (rzadki), a niektóre źródła klasyfikują go nawet jako E (wymierający).

Od 1995 roku soplówka jeżowata jest objęta częściową ochroną gatunkową — zbieranie ze stanowisk naturalnych jest zakazane. Alternatywą jest hodowla domowa na gotowych zestawach z grzybni (klocki bukowe, dostępne w sklepach ogrodniczych) lub zakup od polskich hodowców.

Hericenony, erinacyny i beta-glukany — związki aktywne soplówki

To, co wyróżnia soplówkę na tle innych grzybów funkcjonalnych, to dwie grupy związków: hericenony i erinacyny. Oba pobudzają organizm do produkcji czynnika wzrostu nerwów (NGF, nerve growth factor) — białka, które pomaga komórkom nerwowym rosnąć, regenerować się i przeżywać (Mori i in., 2008).

Mówiąc prościej: NGF to coś w rodzaju „nawozu" dla neuronów. Kiedy poziom NGF spada — a dzieje się to naturalnie z wiekiem — nerwy gorzej się regenerują i wolniej przewodzą sygnały. Soplówka to jedyny znany grzyb, który zawiera związki pobudzające NGF.

Oprócz NGF, nowsze badania wskazują, że soplówka stymuluje też produkcję BDNF (neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego) — białka odpowiedzialnego za plastyczność mózgu, czyli zdolność do tworzenia nowych połączeń nerwowych (Martinez-Marmol i in., 2023).

Główne grupy związków

• Hericenony (A–H) — występują głównie w owocniku (nadziemnej, widzialnej części grzyba). Stymulują produkcję NGF w komórkach mózgowych.
• Erinacyny (A–I) — występują głównie w grzybni (podziemnej sieci strzępek). W badaniach laboratoryjnych działają silniej niż hericenony i — co ważne — przenikają barierę krew-mózg (Ma i in., 2010).
• Beta-glukany (polisacharydy) — wspierają układ odpornościowy, aktywując makrofagi i komórki NK — naturalnych „zabójców" patogenów (Sheng i in., 2017).
• Amycenon — związek przeciwzapalny obniżający w badaniach na myszach poziom czynnika zapalnego TNF-α przy jednoczesnym zwiększeniu przeciwzapalnej IL-10 (Yao i in., 2015).
• Ergotioneina — rzadki aminokwas o silnym działaniu antyoksydacyjnym, chroniący komórki przed stresem oksydacyjnym.

Co to oznacza w praktyce? Soplówka ma potencjał wspierania zdrowia mózgu na poziomie, którego inne grzyby funkcjonalne — reishi, chaga, cordyceps — nie oferują. Natomiast za beta-glukany i wsparcie odporności lepiej sięgnąć po turkey tail lub reishi, które mają w tym obszarze więcej danych klinicznych.

Pamięć, koncentracja i zdrowie mózgu — badania kliniczne

To najlepiej przebadany obszar działania soplówki. Istnieje kilka badań klinicznych (na ludziach, nie tylko na zwierzętach), które dają obiecujące wyniki — przy istotnych ograniczeniach.

Badanie Mori i in. (2009, RCT, n=30) — osoby w wieku 50–80 lat z łagodnymi problemami poznawczymi przyjmowały 3 × 250 mg sproszkowanego owocnika dziennie (łącznie 750 mg) przez 16 tygodni. Grupa z soplówką wypadła statystycznie istotnie lepiej w testach poznawczych niż grupa placebo. Ale efekt zniknął 4 tygodnie po odstawieniu — co sugeruje konieczność ciągłego stosowania.

Badanie Saitsu i in. (2019, n=31) — starsi dorośli (>50 lat), 3 g soplówki dziennie przez 12 tygodni. Poprawa wyników w teście MMSE (Mini-Mental State Examination) — standardowym narzędziu oceny funkcji poznawczych.

Badanie Li i in. (2020, RCT, n=49) — pacjenci z łagodną chorobą Alzheimera przyjmowali 1 050 mg grzybni wzbogaconej w erinacynę A dziennie przez prawie rok (49 tygodni). Wykazano poprawę w testach poznawczych. To jedno z niewielu badań na osobach z rozpoznaną chorobą neurodegeneracyjną.

Badanie Martinez-Marmol i in. (2023) — australijskie badanie laboratoryjne wykazało, że nowo odkryty związek z soplówki — hericene A — aktywuje szlak sygnałowy TrkA, stymulując rozrost wypustek nerwowych (neurytów). Badacze odnotowali 20–22% wzrost neuronalnych wypustek w porównaniu z grupą kontrolną. Badanie in vitro, ale wnosi nowy mechanizm molekularny.

Co to oznacza w praktyce?

Wyniki są obiecujące, ale trzeba je czytać z rezerwą:

• Próby były małe (30–49 osób)
• Obserwacje relatywnie krótkie (4–49 tygodni)
• Brak dużych, wieloośrodkowych badań III fazy
• Brak standaryzacji suplementów — trudno porównywać wyniki między badaniami

Soplówka nie leczy demencji ani Alzheimera. Dostępne dane sugerują, że może wspierać funkcje poznawcze — szczególnie u osób starszych — ale to wciąż wczesny etap badań. Z drugiej strony, to jedyny grzyb funkcjonalny, dla którego w ogóle istnieją kontrolowane badania kliniczne w tym obszarze. Cordyceps czy chaga mają tu znacznie mniej danych.

Więcej o badaniach: przegląd badań nad soplówką jeżowatą.

Nastrój, stres i objawy depresji

W badaniu RCT Nagano i in. (2010, n=30) kobiety w okresie menopauzy jadły przez 4 tygodnie ciasteczka zawierające 2 g soplówki dziennie. W porównaniu z grupą placebo wykazały istotne zmniejszenie objawów depresji i lęku mierzonych skalą CES-D i STAI.

Dlaczego to może działać? Jedna z hipotez wskazuje na amycenon — związek przeciwzapalny, który obniża poziom TNF-α (cytokiny zapalnej) i podnosi IL-10 (cytokinę przeciwzapalną) w mózgu (Yao i in., 2015). Stany zapalne w obrębie ośrodkowego układu nerwowego to jedna z badanych przyczyn depresji — więc zmniejszenie ich nasilenia mogłoby poprawiać nastrój.

U młodych dorosłych Docherty i in. (2023, n=41) wykazali, że suplementacja soplówką zmniejszyła subiektywne odczucie stresu po 28 dniach. Co ciekawe, w tej grupie wiekowej nie zaobserwowano poprawy wyników testów poznawczych — efekt dotyczył głównie samopoczucia i redukcji napięcia.

Jedno badanie (Vigna i in., 2019, n=77) na osobach z nadwagą lub otyłością i towarzyszącymi zaburzeniami nastroju pokazało poprawę jakości snu i nastroju po 8 tygodniach suplementacji. Autorzy wiążą ten efekt z działaniem przeciwzapalnym i modulacją BDNF.

Soplówka nie zastąpi antydepresantów ani psychoterapii. Natomiast dla osób szukających łagodnego, dodatkowego wsparcia nastroju — szczególnie w okresie menopauzy lub chronicznego stresu — te wstępne dane są interesujące. Decyzję o suplementacji warto omówić z lekarzem, zwłaszcza osoby już przyjmujące leki psychiatryczne.

Odporność — jak beta-glukany z soplówki wpływają na układ immunologiczny

Beta-glukany to polisacharydy obecne w ścianach komórkowych grzybów. Te z soplówki aktywują komórki odpornościowe — makrofagi i komórki NK (Sheng i in., 2017). W uproszczeniu: „budzą" komórki obronne organizmu, które rozpoznają i eliminują patogeny.

W eksperymencie na myszach zainfekowanych śmiertelną dawką Salmonella typhimurium suplementacja soplówką wydłużyła przeżycie i chroniła wątrobę przed uszkodzeniem (Kim i in., 2012).

Jedno badanie kliniczne (Ratto i in., 2019) wykazało, że suplementacja soplówką zwiększa różnorodność mikrobiomu jelitowego. To istotne, bo około 70% komórek odpornościowych znajduje się w jelitach — zdrowszy mikrobiom przekłada się na sprawniejszą odpowiedź immunologiczną.

Co to oznacza w praktyce? Dane na ludziach są skąpe. Beta-glukany z grzybów mają ogólnie dobrze udokumentowane działanie immunomodulujące — ale konkretnie dla soplówki opieramy się głównie na badaniach ze zwierząt i danych in vitro. Jeśli priorytetem jest odporność, turkey tail ma w tym obszarze więcej dowodów klinicznych (badania z PSK/PSP w onkologii wspomagającej).

Trawienie i ochrona błony śluzowej żołądka

W tradycyjnej medycynie chińskiej soplówka była stosowana przy problemach żołądkowych. Współczesne dane laboratoryjne częściowo wspierają tę tradycję:

• U szczurów ekstrakt z soplówki chronił przed wrzodami żołądka indukowanymi etanolem (Wang i in., 2015)
• W warunkach laboratoryjnych (in vitro) hamował wzrost Helicobacter pylori — bakterii odpowiedzialnej za wrzody i zapalenie błony śluzowej żołądka (Liu i in., 2016)
• Beta-glukany z soplówki działają prebiotycznie — karmią korzystne bakterie jelitowe i wspierają produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), ważnych dla zdrowia nabłonka jelitowego

To dane ze zwierząt i z laboratorium. Nie wiemy, czy te efekty powtórzą się u ludzi w dawkach suplementacyjnych. Soplówka nie jest lekiem na wrzody — ale wsparcie trawienia i mikrobiomu to jeden z jej tradycyjnych obszarów zastosowania.

Serce i profil lipidowy

U szczurów na tłustej diecie ekstrakt z soplówki obniżył cholesterol całkowity, LDL, trójglicerydy i fosfolipidy, a podwyższył dobry cholesterol HDL (Choi i in., 2013). Osobno, hericenon B — jeden ze związków z owocnika — hamował w warunkach laboratoryjnych sklejanie się płytek krwi (Mori i in., 2010).

To dane przedkliniczne (szczury, probówka). Brak badań klinicznych na ludziach potwierdzających wpływ soplówki na profil lipidowy. Natomiast informacja o hericenonie B i płytkach krwi jest istotna dla bezpieczeństwa: osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, heparyna) powinny skonsultować suplementację z lekarzem.

Jak przyjmować soplówkę? Dawkowanie, formy i ekstrakcja

Owocnik czy grzybnia — co wybrać?

To dwie różne części grzyba z różnym składem chemicznym. Odpowiedź zależy od tego, jaki efekt chcesz uzyskać:

W Unii Europejskiej kluczowa jest regulacja Novel Food: owocnik i jego ekstrakty mają historię spożycia w Europie sprzed 1997 roku — mogą być swobodnie sprzedawane. Grzybnia jest traktowana jako nowa żywność i wymaga specjalnego zezwolenia. Dlatego większość suplementów dostępnych w polskich aptekach bazuje na owocnikach.

Wyjątek stanowią produkty z czystą biomasą grzybni hodowaną w bioreaktorach (bez podłoża zbożowego) — to najnowsza technologia, ale preparaty z niej są rzadkie i droższe.

Metoda ekstrakcji — wpływa na skład suplementu

Surowy proszek zawiera związki aktywne, ale chitynowe ściany komórkowe grzyba utrudniają ich wchłanianie. Ekstrakcja — czy to wodna, czy alkoholowa — rozbija te ściany i uwalnia związki bioaktywne.

Dawkowanie — co wynika z badań klinicznych

Nie istnieje oficjalna dawka zatwierdzona przez organy regulacyjne. Przegląd dawek stosowanych w badaniach:

Orientacyjne dawkowanie: 500 mg–3 g dziennie, w zależności od formy preparatu (ekstrakt standaryzowany wymaga niższej dawki niż surowy proszek). Zacznij od niższej dawki. Skonsultuj z lekarzem, szczególnie przy przyjmowaniu leków na receptę.

Kiedy brać? Najczęściej rano lub w ciągu dnia — soplówka nie jest stymulantem jak kofeina, ale część osób raportuje lepszą koncentrację po porannej dawce.

Jak długo? Minimalne efekty na funkcje poznawcze pojawiają się po 4–8 tygodniach regularnego stosowania. Najdłuższe badanie trwało 49 tygodni. Po odstawieniu efekty stopniowo zanikają (Mori i in., 2009). Brak danych o bezpieczeństwie stosowania powyżej roku.

Na co zwracać uwagę przy wyborze suplementu:

• Standaryzacja — np. min. 30% polisacharydów lub deklarowana zawartość beta-glukanów
• Źródło — owocnik (preferowany w UE) vs grzybnia na ziarnie (uwaga na skrobię)
• Metoda ekstrakcji — ekstrakcja podwójna (woda + alkohol) daje najszerszy profil związków
• Certyfikaty — testy na metale ciężkie, pestycydy, zawartość substancji aktywnych

Szczegółowy poradnik dawkowania: Dawkowanie soplówki jeżowatej — formy, ilości i zalecenia.

Skutki uboczne i przeciwwskazania soplówki jeżowatej

Soplówka jest ogólnie dobrze tolerowana w badaniach klinicznych. Zgłaszane działania niepożądane to:

• Dyskomfort brzuszny, nudności (zwykle przejściowe, w pierwszych dniach)
• Wysypka skórna
• Pojedyncze opisy ciężkich reakcji alergicznych (trudności z oddychaniem, rozległa wysypka — objawy ustąpiły po odstawieniu)

Kto powinien zachować ostrożność?

• Osoby na lekach przeciwzakrzepowych (warfaryna, heparyna) — hericenon B hamuje agregację płytek krwi, co może zwiększać ryzyko krwawień
• Osoby na lekach immunosupresyjnych — beta-glukany stymulują układ odpornościowy, co może osłabiać działanie leków tłumiących odporność (np. po przeszczepach, w chorobach autoimmunologicznych)
• Osoby z chorobami autoimmunologicznymi (Hashimoto, RZS, toczeń) — stymulacja układu odpornościowego może nasilić objawy; konsultacja z lekarzem obowiązkowa
• Kobiety w ciąży i karmiące — brak danych o bezpieczeństwie
• Osoby z alergią na grzyby — ryzyko reakcji krzyżowych
• Przed planowaną operacją — odstawić min. 2 tygodnie wcześniej ze względu na potencjalny wpływ na krzepnięcie

Pełna analiza bezpieczeństwa: Soplówka jeżowata — skutki uboczne i interakcje. Lista interakcji lekowych: Interakcje soplówki z lekami.

Czy soplówka jeżowata jest jadalna i jak smakuje?

Tak. Soplówka to grzyb jadalny ceniony w kuchni azjatyckiej i coraz popularniejszy w Europie. Smak bywa opisywany jako delikatny, przypominający homara lub kraba — stąd jej popularność jako wegańskiej alternatywy dla owoców morza.

Aby uniknąć ciężkostrawności (chityna w surowym grzybie jest trudna do strawienia), najlepiej go gotować, dusić, smażyć na patelni lub gotować na parze. Obróbka cieplna uwalnia też beta-glukany, zwiększając wartość odżywczą.

W Polsce soplówka dostępna jest głównie jako suplement diety (kapsułki, proszek, ekstrakt płynny). Świeże owocniki można kupić u lokalnych hodowców lub w sklepach ekologicznych. Popularną formą spożycia jest też dodawanie sproszkowanej soplówki do kawy — tzw. kawa grzybowa.

Soplówka a inne grzyby funkcjonalne — krótkie porównanie

Każdy grzyb funkcjonalny ma inną mocną stronę. Soplówka wyróżnia się przede wszystkim wpływem na mózg i nerwy — to jedyny grzyb z udokumentowanym działaniem na NGF:

To grzyby o komplementarnym działaniu — można je łączyć. Soplówka + reishi to popularna kombinacja „mózg + sen". Soplówka + cordyceps — „koncentracja + energia".

Jak wygląda przyszłość badań nad soplówką?

Aktualnie na platformie ClinicalTrials.gov zarejestrowanych jest kilkanaście badań klinicznych dotyczących Hericium erinaceus, obejmujących m.in.:

• Wpływ na łagodne zaburzenia poznawcze (MCI) i wczesną demencję
• Działanie wspomagające w depresji
• Wpływ na stwardnienie rozsiane (mielinizacja)
• Modulacja mikrobiomu jelitowego

Nauka jest na wczesnym, ale obiecującym etapie. Największą barierą pozostaje standaryzacja preparatów — dopóki różne badania używają różnych form (owocnik, grzybnia, różne metody ekstrakcji, różne dawki), trudno porównywać wyniki i formułować jednoznaczne rekomendacje.

Stan wiedzy o soplówce — co wiemy, a czego nie

Soplówka jeżowata to grzyb z realnym potencjałem naukowym — nie kolejny superfood napędzany marketingiem. Hericenony i erinacyny stymulują NGF i BDNF, a kilka badań klinicznych (Mori 2009, Nagano 2010, Li 2020, Docherty 2023) potwierdza wpływ na pamięć, nastrój i redukcję stresu.

Ale bądźmy uczciwi co do ograniczeń:

• Większość danych pochodzi z badań na zwierzętach i in vitro
• Badania kliniczne obejmowały małe grupy (30–77 osób)
• Brak dużych, długoterminowych badań III fazy
• Brak standaryzacji suplementów utrudnia porównywanie wyników
• Po odstawieniu efekty zanikają — to nie jest „jednorazowa naprawa"

Soplówka nie leczy demencji, depresji ani żadnej innej choroby. Dostępne dane sugerują, że może być wartościowym uzupełnieniem diety, szczególnie dla osób dbających o zdrowie mózgu — ale decyzję o suplementacji warto podjąć po konsultacji z lekarzem.

Informacja: Treści publikowane na grzybyfunkcjonalne.pl mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowią porady medycznej, diagnozy ani zalecenia terapeutycznego. Grzyby funkcjonalne są suplementami diety — nie lekami. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie jeśli przyjmujesz leki, jesteś w ciąży, karmisz piersią lub masz choroby przewlekłe. W przypadku objawów chorobowych skontaktuj się z lekarzem.

Źródła

1. Mori K, Inatomi S, Ouchi K, et al. "Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial." Phytotherapy Research, 23(3), 367-372, 2009. doi:10.1002/ptr.2634

2. Nagano M, Shimizu K, Kondo R, et al. "Reduction of depression and anxiety by 4 weeks Hericium erinaceus intake." Biomedical Research, 31(4), 231-237, 2010. doi:10.2220/biomedres.31.231

3. Mori K, Obara Y, Hirota M, et al. "Nerve growth factor-inducing activity of Hericium erinaceus in 1321N1 human astrocytoma cells." Biological and Pharmaceutical Bulletin, 31(9), 1727-1732, 2008. doi:10.1248/bpb.31.1727

4. Li IC, Chang HH, Lin CH, et al. "Prevention of Early Alzheimer's Disease by Erinacine A-Enriched Hericium erinaceus Mycelia Pilot Double-Blind Placebo-Controlled Study." Frontiers in Aging Neuroscience, 12, 155, 2020. doi:10.3389/fnagi.2020.00155

5. Yao W, Zhang JC, Dong C, et al. "Effects of amycenone on serum levels of tumor necrosis factor-alpha, interleukin-10, and depression-like behavior in mice." Pharmacology, Biochemistry and Behavior, 136, 7-12, 2015. doi:10.1016/j.pbb.2015.06.012

6. Saitsu Y, Nishide A, Kikushima K, et al. "Improvement of cognitive functions by oral intake of Hericium erinaceus." Biomedical Research, 40(4), 125-131, 2019. doi:10.2220/biomedres.40.125

7. Sheng X, Yan J, Meng Y, et al. "Immunomodulatory effects of Hericium erinaceus derived polysaccharides are mediated by intestinal immunology." Food and Function, 8(3), 1020-1027, 2017. doi:10.1039/c7fo00071e

8. Docherty S, Doughty FL, Smith EF. "The Acute and Chronic Effects of Lion's Mane Mushroom Supplementation on Cognitive Function, Stress and Mood in Young Adults." Nutrients, 15(22), 4842, 2023. doi:10.3390/nu15224842

9. Martinez-Marmol R, Chai Y, Conroy JN, et al. "Hericene A activates TrkA signalling to enhance nerve growth factor-induced neurite outgrowth." iScience, 26(1), 105793, 2023. doi:10.1016/j.isci.2022.105793

10. Choi WS, Kim YS, Park BS, et al. "Hypolipidaemic Effect of Hericium erinaceum Grown in Artemisia capillaris on Obese Rats." Mycobiology, 41(2), 94-99, 2013. doi:10.5941/MYCO.2013.41.2.94

11. Ratto D, Corana F, Mannucci B, et al. "Hericium erinaceus Improves Recognition Memory and Induces Hippocampal and Cerebellar Neurogenesis in Frail Mice during Aging." Nutrients, 11(4), 715, 2019. doi:10.3390/nu11040715

12. Kim SP, Nam SH, Friedman M. "Hericium erinaceus (Lion's Mane) mushroom extracts inhibit metastasis of cancer cells to the lung in CT-26 colon cancer–transplanted mice." Journal of Agricultural and Food Chemistry, 60(18), 4578-4585, 2012. doi:10.1021/jf300726m

13. Vigna L, Morelli F, Agnelli GM, et al. "Hericium erinaceus Improves Mood and Sleep Disorders in Patients Affected by Overweight or Obesity." Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2019, 7861297, 2019. doi:10.1155/2019/7861297

14. Ma BJ, Shen JW, Yu HY, et al. "Hericenones and erinacines: stimulators of nerve growth factor (NGF) biosynthesis in Hericium erinaceus." Mycology, 1(2), 92-98, 2010. doi:10.1080/21501201003735556

15. Memorial Sloan Kettering Cancer Center. "Lion's Mane Mushroom." Monografia MSKCC About Herbs. Dostęp: marzec 2026.